Het meeste onderzoek is gedaan over tweelingen in het basisonderwijs. Daarbij wijzen alle onderzoeken in dezelfde richting: tweelingen hebben een bijzondere band waardoor het samenstarten voor hen in de meeste gevallen het beste is. Ze voelen zich dan prettig, maken makkelijker contact met klasgenootjes en leren beter. Als splitsen wel een goede keuze is, dan betreft dat vaak een jongen-meisje tweeling, omdat zij het broertje de baas is. Toch moet elk tweelingpaar apart bekeken worden waarbij de gedachte dat scheiden goed is voor hun autonomie, los gelaten dient te worden. Het samenzijn belet hen niet in de ontwikkeling van hun zelfstandigheid noch die van hun indentiteit. Dat heeft onderzoek onomstotelijk aangetoond.
Het advies voor middelbare schooltweelingen is hetzelfde. Bekijk het per tweelingpaar. Een feit is dat de meeste tweelingen inmiddels zo ver zijn in hun persoonlijke ontwikkeling dat ze elkaar minder nodig hebben. De behoefte aan elkaars aanwezigheid, die zeer sterk is in de eerste schooljaren, neemt af naarmate de tweeling groeit. Dit proces gaat sneller bij de twee-eiigen dan bij de eeneiigen. Je ziet bij twee-eiigen dat ze zelf vaak al om aparte klassen vragen bij start van de middelbare school. Twee-eiige meisjestweelingen, daarentegen, kunnen nog wel vaak samen willen starten. De band tussen meisjestweelingen is vaak hechter dan die tussen jongenstweelingen. Het is zeker niet ongewoon bij eeneiige tweelingen dat ze de wens te kennen geven samen in de klas te willen bij de start van de middelbare school. Dit moet ook hier (net zo min als bij de basisschool) gezien worden als een te sterke afhankelijkheid. Ik ken vele voorbeelden van eeneiige tweelingen die op de middelbare school op hun verzoek bijelkaar zaten en later beiden, als volwassenen, een zelfstandig leven leidden. Het een sluit het ander niet uit of beter gezegd: als ze zelf de keuze maken, verloopt hun ontwikkeling harmonischer.
Ik noem 2 onderzoeken:
- Het onderzoek van Antony P. Ambler et all, van het King’s College Londen, onderzocht de gevolgen van splitsen bij tweelingen op de middelbare school, met 12 jaar door een niet gescheiden groep te vergelijken met een gescheiden groep, wat betreft emotionele problemen (signalen van verlegenheid, teruggetrokken gedrag, angst en depressie). Bij de groep van gescheiden eeneiige tweelingen waren deze symptomen aanwezig, bij de twee-eiigen niet. Met andere woorden: splitsen van klas kan bij een aantal van de eeneiigen nog steeds dezelfde gevolgen hebben die we ook op de basischoolleeftijd zien (onderzoek van Tully).
Dit komt ook overeen met mijn eigen expertise. Met name bij eeneiige meisjestweelingen heb ik dramatische en trieste gevolgen gezien van het scheiden van klas bij hen waar de behoefte was om samen te blijven. Het is een vergissing om te denken dat bijvoorbeeld verlegen tweelingen meer contact zullen gaan leggen als ze apart van elkaar zijn. De verlegenheid neemt, in de meeste gevallen, toe en kan zelfs leiden tot schoolabsentie. Daarnaast zijn andere eeneiige tweelingen gebaat bij aparte klassen en ervaren ze het als prettig. Het is echt maatwerk.
Bron: Ambler, A.P., Arseneault, L., Caspi A. en Moffitt, T.E., Twin separation in British primary and secondary schools: Twin’s emotional symptoms. Technical Report from the Social, Genetic and Developmental Psychiatry Centre, Institute of Psychiatry, King’s College London, 2009
- Een tweede studie, van White, Garon-Carrier et all, keek of scheiden van klas invloed heeft op de schoolresultaten, bij tweelingen van 7 tot 16 jaar. Er werden geen positieve noch negatieve effecten gevonden. Wel behaalden de tweelingen, van 12 jaar en van 16 jaar, gelijkere resultaten als ze in dezelfde klas zaten, vooral de eeneiige tweelingen. De onderzoekers concluderen dat het belangrijk is dat er geen rigide normen worden gehanteerd, maar dat er samen met ouders en de tweeling zelf gekeken wordt wat in hun situatie de beste keuze is.
Bron: White, E. K., Garon-Carrier, G., Tosto, M. G., Malykh, S. B., Li, X., Kiddle, B., Riglin, L., Byrne, B., Dionne, G., Brendgen, M., Vitaro, F., Tremblay, R. E., Boivin, M., & Kovas, Y. (2018). Twin classroom dilemma: To study together or separately? Developmental Psychology, 54(7), 1244–1254.