De ontwikkeling van tweelingen is altijd boeiend. Als ze jong zijn, brengen ze veel tijd samen door, niet alleen omdat ze bijelkaar wonen, maar ook omdat ze dat leuk vinden. Maar op latere leeftijd kunnen ze zich als tegenpolen gaan gedragen, niet zelden tot  verbazing van de ouders. Wat gebeurt hier?

Rianne, moeder van 9-jarige monozygotische tweeling, vertelt: “Tot voor kort waren de meisjes het levende voorbeeld van een perfecte harmonie. Ze kwamen in werkelijk alles overeen, in smaak, in keuze van spelletjes, in de zondagse activiteiten die we als gezin doen, enzovoort. Maar plotseling veranderde dit. Het is nu honderd procent omgedraaid: als de een ‘zwart’ zegt, roept de ander ‘wit’. Als de een zegt dat de maaltijd lekker smaakt, vindt de ander dat het nergens naar smaakt. Ik heb de indruk dat ze het alleen doen om niet op elkaar te lijken.  Het moeilijke voor mij is dat ze allebei om de beurt dingen kiezen die niet bij hun karakters passen. Ik denk dat het voor hen ook moeilijk moet zijn, want ze lijken erg op elkaar. Ze zitten beiden op ritmische gymnastiek, maar nu in een verschillende groep, omdat ze apart wilden. Hierdoor is wel een van de twee in niveau gedaald. Soms weet ik niet wat ik ze moet adviseren.”

Dit gedrag wordt inderdaad beïnvloed door het feit dat meisjes hun eigen individualiteit beginnen te zoeken.  Het tweelingzijn begint te schuren. Was het voorheen nog een groot genoegen, nu voelen ze zich erdoor beklemd en  hebben ze genoeg van de vergelijkingen.  Ze zoeken de verschillen in plaats van de overeenkomsten. Dat is lastig omdat ze veel op elkaar lijken en van hetzelfde houden. Om die reden kunnen ze nu iets kiezen dat  totaal tegenstrijdig is met hun karakter.  Maar dat is minder belangrijk, nu het doel is om niet gelijk te zijn. Zo koos Thijs, op 21-jarige leeftijd, voor een carrière in toerisme, terwijl zijn tweelingbroer voor verpleegkunde ging. Twee jaar later had Thijs inmiddels het toerisme ingeruild voor iets anders om tot slot te te beseffen dat wat hij graag in zijn leven deed, verpleegkunde was. Nu, op hun 40e, werken ze allebei met veel plezier als verpleegkundigen in dezelfde stad, maar in verschillende ziekenhuizen. 

Ik begrijp de verwarring van de moeder. Toch is dat wat er nu speelt bij haar dochters, positief:  het weerspiegelt niet alleen de wens om een autonoom en individueel persoon te zijn, maar ook een innerlijke kracht.  In plaats van een probleem is het in feite een goede ontwikkeling.  Een tweelingpersoon wordt altijd gezien in relatie tot de ander en dat is precies wat haar dochters niet meer willen. Nu besluit ieder van hen iets in reactie op de ander dat niet samenvalt met hun ware aard. En toch is dit een noodzakelijke stap.

Als ouders is het belangrijk om deze verlangens te begrijpen, de gevoelens van beiden  te valideren en hen te helpen met hun  beslissingen  zonder advies of oordelen. Moeder zou iets kunnen zeggen als: “ik begrijp dat je niet in hetzelfde team wilt zitten en daarom zit je in een lager team. Maar laatst vertelde je me dat je zo ver mogelijk wilde komen, zodat je competities mag doen. Hoe zie jij dit?” Open vragen stellen helpt haar om te reflecteren over haar beslissingen. En als zij besluit in het team te blijven, is dat ook prima. Dit laat zien dat het voor haar het belangrijkste is om zonder haar zus te zijn, nog meer dan om ver te komen. Jongeren hebben altijd ‘trial and error’ nodig om zichzelf te ontdekken, fouten maken hoort bij het ontdekken van het ‘ik’.  

Op jongere leeftijd kan het tegenovergestelde gebeuren. Paula, moeder van een tweeling, 6 jaar oud: “Miguel wil op voetbal.  Dat past helemaal bij hem. Zijn broer Eric is een heel ander kind, zeer gevoelig, maar omdat Miguel gaat, wil hij ook. We weten eigenlijk niet wat we moeten doen, want we denken dat hij het moeilijk gaat krijgen.”

Dit gedrag is typerend voor de vroege kindertijd. Tweelingen imiteren elkaar en doen vaak hetzelfde. In dit geval nam de vader Eric mee naar een tenniswedstrijd van hem zelf om zijn zoontje deze sport te laten zien. Eric vond het geweldig en besloot dat hij op teniis wilde. Over voetbal sprak hij niet meer. Natuurlijk is de ouderlijke invloed op deze leeftijd groter.

Hoe oud een tweeling ook is, het is duidelijk dat tweelingen elkaar altijd beïnvloeden.  En daarmee moeten tweelingouders zien te handelen, overeenkomstig de fase waarin de tweeling zit.